Polub nas na Facebooku

Toksyczność rodziców to nie tylko alkoholizm w rodzinie czy przemoc domowa. To także ciągła krytyka, poniżanie, obelgi, manipulacja, szantaż, zaniedbywanie, odmawianie miłości i wsparcia, kazirodztwo, nadużycia seksualne, nadmierna kontrola, nadopiekuńczość, brak swobody, podcinanie skrzydeł, utwierdzanie w przekonaniu, że człowiek do niczego się nie nadaje, że nie poradzi sobie w życiu.

fot.: Frank Mckeena, unsplash.com
fot.: Frank Mckeena, unsplash.com

Trucizny mają różny charakter, często bardzo subtelny i zawoalowany, wynikający ze źle pojętej miłości do dziecka. Spuścizna po trujących rodzicach jest ogromnym ciężarem, który tkwi w dziecku czasem przez całe życie. Dzieciom wychowanym w toksycznych domach – w dorosłym życiu brakuje pewności siebie, są nieśmiałe, nie potrafią ułożyć sobie satysfakcjonujących relacji z partnerem, rezygnują w przedbiegach z nowych możliwości zawodowych, boją się podejmować samodzielnie decyzje.

Nierzadko jednak toksycznych rodziców można spotkać w tzw. „dobrych domach”, w których brakuje miłości, wsparcia, szacunku i akceptacji. Mama i tata zaabsorbowani własną karierą zawodową tak naprawdę nie mają czasu dla dziecka. Maluch idzie w odstawkę, zajmują się nim opiekunki, dostaje komunikat: „jesteś dla nas mniej ważny”.

Odpowiedzialne rodzicielstwo to nie tylko dbałość o zapewnienie dóbr materialnych, to przede wszystkim zdolność dawania akceptującej miłości i poczucia bezpieczeństwa. Toksyczni rodzice stosują różne mechanizmy „nękania” własnych szkrabów. Poza patologią (alkoholizm, przemoc, wykorzystywanie seksualne itd.), której nie będę tu poruszać istotne jest wyróżnienie kilku głównych grup toksycznych rodziców:

  • stosujący przemoc słowną – przeklinanie, poniżanie, wyzywanie, wyśmiewanie, obelgi, wzbudzanie poczucia winy, wypominanie, żałowanie, że dziecko się w ogóle urodziło.
  • rywalizujący z własnym dzieckiem – nie potrafią cieszyć się z sukcesów własnej pociechy i chcą być na każdym kroku lepsi od własnego dziecka.
  • perfekcjoniści – nie dają prawa do błędu i porażki, stawiają wygórowane wymagania, są wiecznie niezadowoleni z osiągnięć dziecka.
  • pasywni – nie reagują na krzywdę dziecka wyrządzaną przez inne osoby, np. drugiego rodzica, rodzeństwo, rówieśników.
  • niedojrzali – obarczają dziecko własnymi obowiązkami, każą opiekować się młodszym rodzeństwem, zajmować się domem. Dziecko staje się matką dla własnej matki i ojcem dla własnego ojca – następuje przemieszanie ról rodzinnych.
  • nadmiernie kontrolujący – bezpośrednie naciski, presja, jawna lustracja, brak swobody, kontrola zakamuflowana pod postacią „dobrych rad i sugestii”, manipulowanie uczuciami, doprowadzenie do ubezwłasnowolnienia dziecka, by każdą swoją decyzję pociecha konsultowała z rodzicami.
  • nadopiekuńczy – w imię źle pojętej troski o dziecko odbierają mu możliwość podejmowania swobodnych decyzji, wyręczają we wszystkim i uzależniają od siebie. Dziecko jest traktowane jako „lokata na przyszłość”, która ma procentować, czuć się zobowiązana wobec opiekunów i zajmować się nimi na starość, rezygnując z własnego życia osobistego.
  • tworzący koalicje z dzieckiem przeciw współmałżonkowi.
  • uzależniający od siebie dziecko – bombardują miłością, by potem szantażować dziecko: „Przecież tyle dla ciebie poświęciłam! Chyba nie zostawisz mnie samej?”. Prowokowane przez opiekunów wyrzuty sumienia uniemożliwiają odcięcie się od rodziców i rozpoczęcie życia na własną rękę.

To tylko niektóre przykłady toksycznych zachowań rodziców. Oczywiście, każdej mamie i tacie od czasu do czasu puszczają nerwy. Nie da się wychować dziecka, nie popełniając błędów wychowawczych.

PODZIEL SIĘ
Poprzedni artykułChrzan śmietankowy – delikatna wersja tradycyjnego smaku
Następny artykułDieta „Alleluja” – czy jadłospis inspirowany Biblią przyniesie boskie efekty?
Celina Szumska
Coach, Trener i Mediator Stały. Menedżer z wieloletnim doświadczeniem zdobytym na kierowniczych stanowiskach międzynarodowych przedsiębiorstwach (logistyka, finanse, bankowość, sprzedaż). Specjalizuje się w zarządzaniu strategicznym, operacyjnym, przywództwie, efektywności, przedsiębiorczości oraz innowacyjności. Prowadzi coachingi z przedsiębiorcami oraz osobami indywidualnymi, specjalizując się w coachingu menedżerskim, życia i rodzicielskim. Pomaga w odkryciu i przezwyciężeniu barier utrudniających realizację założonych celów w dziedzinach związanych z kompetencjami miękkimi, pracą z emocjami, wartościami i biznesem. Wspiera w systemowych procesach zmiany i reorganizacji firm, rozwija kadrę menedżerską w obszarze zarządzania przez cele, komunikacji, sprzedaży. Prowadzi business i executive coaching dla członków zarządu, kadry menedżerskiej, specjalistów i ekspertów. Opracowuje, przygotowuje i wdraża programy tworzenia kultur organizacyjnych opartych na coachingu i mentoringu. Jest propagatorką rozwoju osobistego młodzieży licealnej i studenckiej. Jako Mediator Stały pomaga w znalezieniu rozwiązań dotyczących konfliktów w sferze prawa cywilnego, rodzinnego i gospodarczego.